خانه های تاریخی شهر کاشان و معماری بی نظیر آن ها

برخی از خانه هایی که امروزه در کاشان به عنوان آثار تاریخی و فرهنگی شناخته می شوند مربوط به قرن 18 و 19 هستند که به منظور جلوگیری از تخریب، بازسازی هایی روی آن ها انجام شده است.

ادمین سفرپین
ادمین سفرپین
سفر | سه شنبه ۱ مرداد ۱۳۹۸ @ ۱۵:۴۶
15

با توجه به یافته های تاریخی در شهر کاشان، ساکنان این شهر در اصفهان، از اولین ساکنان باستانی فلات ایران بوده اند. به عبارتی دیگر ساخت و ساز و معماری در این منطقه از قدمت بسیار بالایی برخوردار است. برخی از خانه هایی که امروزه در کاشان به عنوان آثار تاریخی و فرهنگی شناخته می شوند مربوط به قرن 18 و 19 هستند که به منظور جلوگیری از تخریب، بازسازی هایی روی آن ها انجام شده است.

تاریخچه خانه های تاریخی کاشان

در اواخر قرن هجدهم به علت یک زلزله شدید بسیاری از خانه ها و بناهای تاریخی کاشان ویران شدند. این زلزله باعث تخریب بسیاری از سازه هایی شد که شاه عباس اول، بزرگترین پادشاه صفویان در شهر مورد علاقه اش یعنی کاشان ساخته بود. پس از زلزله شدید کاشان فرماندار شهر به نام عبدالرزاق خان به بازسازی و ترمیم این بناهای ساخته شده پرداخت. لوازم داخل این خانه ها در زمان رونق تجارت بین ایران و روسیه تهیه شده اند. در آن دوران تاجران ایرانی میوه ها و صنایع دستی ایران را به روسیه صادر می کردند و در عوض اقلامی را که در ایران یافت نمی شد به کشور وارد می کردند. بسیاری از لوازم موجود در این خانه های تاریخی نظیر ساعت، لوستر و سماور از همین تجارت ها به دست آمده اند.

این بازرگانان ثروتمند به خانه هایی لوکس و بزرگ نیاز داشتند که با فرهنگ آن ها سازگار باشد. بنابراین با ترکیب دانش و مهارت معماران و همچنین ثروت انباشته شده بازرگانان، خانه هایی ساخته شد که امروزه از آن ها به عنوان جاذبه های توریستی و گردشگری یاد می شود.

باغ های ایرانی

معماری خانه های تاریخی کاشان

معماری خانه های تاریخی

ویژگی های مشترک زیادی میان تمام این خانه های تاریخی وجود دارد. متداول ترین مصالحی که در ساخت این خانه ها به کار رفته اند عبارت اند از: آجر برای ساختار اصلی، گل و کاه برای عایق و نما، گچ برای تزئینات و آینه برای ساخت فضاهای داخلی و به ویژه سقف ها. فضاهای داخلی این خانه ها برای اهداف خاصی طراحی و ساخته شده اند. این خانه ها معمولا دارای یک راهرو هستند که شما را به داخل خانه هدایت می کند. خانه های باستانی در کاشان معمولا از بخش های زیر تشکیل شده اند:

بخش داخلی (اندرونی)

بخشی جدا از خانه که به اعضای خانواده اختصاص داشت . بازرگانان صاحب این خانه ها گاهی اوقات جلسات تجاری خود را در خانه برگزار می کردند. هنگام تشکیل این جلسات اعضای خانواده می توانستند از بخش داخلی یا همان اندرونی استفاده کنند و حریم خصوص خود را حفظ کنند.

 

بخش خارجی (بیرونی)

این بخش از خانه که معمولا بسیار بزرگ و جادار بود، به مهمان ها تعلق داشت. بیرونی شامل قسمتی به نام شاه نشین بود. شاه نشین قسمتی از خانه بود که برای پذیرایی از بزرگان و مهمانان مهم مورد استفاده قرار می گرفت.

خانه های تاریخی کاشان یک بخش مهم دیگر داشتند که بخش خدمه نامیده می شد. خدمتکاران این خانه ها معمولا در این مکان زندگی می کردند و زمانی که به خدمات آن ها نیاز بود، مشغول فعالیت می شدند. علاوه بر این پنجره های ساخته شده در این خانه ها به نحوی ساخته شده اند که تنها به داخل ساختمان دید دارند و نمایی از خارج از خانه را نمی توان از آن ها دید. دلیل استفاده از این روش اهمیت بالای حفظ حریم خصوصی در این فرهنگ بوده است.

منارجنبان، نمونه ای بی نظیر از معماری اصفهان

 

معروف ترین خانه های تاریخی در کاشان

 

خانه بروجردی ها

خانه بروجردی ها

صاحب این خانه یک تاجر بود که اقلامی را از بروجرد خریداری و به شهر وارد می کرد و به همین دلیل نام این خانه از نام صاحب آن یعنی بروجردی گرفته شده است.

 

خانه طباطبائی ها

خانه طباطبائی ها

نام این خانه از نام یک بازرگان که در نطنز فعالیت می کرد گرفته شده است. معمار این ساختمان بعد ها خانه تاریخی بروجردیان را ساخته است.

 

خانه عباسیان

خانه عباسیان

این خانه در اواخر قرن هجدهم ساخته شده است و شامل پنج حیاط جداگانه اما متصل به هم می باشد. بعدها این پنج حیاط به طور کامل از یکدیگر جدا شدند و پنج خانواده مختلف در آن ها زندگی کردند.

 

خانه عامری ها

خانه عامری ها

این خانه دارای هفت حیاط است و در گذشته هفت خانواده در آن زندگی می کنند. در این خانه بیش از 80 اتاق وجود دارد و بلندترین بادگیر را میان تمام خانه های کاشان در این خانه مشاهده خواهید کرد.