کاخ اردشیر بابکان، نمونه ای از معماری ساسانیان

کاخ اردشیر بابکان که به کاخ اردشیر نیز معروف است از اولین نمونه های معماری ایرانی است که در آن از گنبد استفاده شده است.

ادمین سفرپین
ادمین سفرپین
سفر | یکشنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۸ @ ۱۵:۵۷
20

کاخ اردشیر بابکان که به کاخ اردشیر نیز معروف است از اولین نمونه های معماری ایرانی است که در آن از گنبد استفاده شده است. یونسکو در سال 2018 کاخ اردشیر را به عنوان میراث جهانی ثبت کرده است. کاخ اردشیر بابکان از مهمترین بناهای تاریخی مربوط به دوران ساسانیان است.

رودخانه ای که از قسمت شرقی کاخ می گذرد و همچنین وجود یک چشمه طبیعی در قسمت شمالی، باعث ایجاد دریاچه ای کوچک و رویش گیاهان متعدد در اطراف این کاخ شده است. همچنین یک آتشکده کوچک نیز در نزدیکی کاخ وجود دارد که در مراسم ها و تجمع های خاص مورد استفاده قرار می گیرد. پس از مرگ اردشیر، معماران قرن ها از مدل دایره ای و گنبد شکل این سازه به طور گسترده استفاده و آن را تکرار کردند. این کاخ با داشتن اتاق هایی گنبدی شکل، سمبل مهارت های هنری و معماری ایرانیان است. کاخ اردشیر در 3 کیلومتری فیروز آباد در استان فارس واقع شده است.

با خانه های تاریخی شهر کاشان آشنا شوید.

کاخ اردشیر یا معبد آتش

 

کاخ اردشیر

اردشیر بابکان، بنیانگذار سلسله ساسانیان، دستور ساخت این بنای تاریخی را در قرن سوم صادر کرد. این بنا با نام های کاخ اردشیر بابکان، معبد آتش بزرگ و آتشکده فیروزآباد شناخته می شود. برخی از باستان شناسان ایرانی به دو دلیل معتقد اند که این بنا از مهمترین معابد آتش زرتشتیان بوده است:

  1. شکل فعلی این بنای تاریخی شباهتی به کاخ ندارد.
  2. در آن زمان دین زرتشت پیروان زیادی در بین مردم در این منطقه داشته است و احتمالا آن ها از این بنا به عنوان آتشکده و مکانی برای مراسم آیینی زرتشت استفاده می کردند.

بر اساس منابع تاریخی، شهر فیروز آباد پیش از این به عنوان شهر گور شناخته می شد. گفته می شود که هنگام حمله اسکندر به ایران، او رودخانه ای که در سمت شرق این شهر قرار دارد را با شکستن سد به سمت شهر هدایت کرده و با این کار باعث تخریب این شهر شده است. پس از گذشت قرن ها، اردشیر بابکان با تخلیه آبی که در این شهر جمع شده بود، شهری جدید بنا کرد. به همین دلیل مردم محلی این شهر را اردشیر خوره نیز می نامند.

حمله اعراب به ایران دوباره باعث ویرانی این شهر شد اما پس از تسلط اعراب بر ایران، عضدالدوله دیلمی ویرانه ها را بازسازی کرد و شهر را به حالت قبلی خود برگرداند و نام آن را به فیروزآباد تغییر داد.

طاق بستان، مجموعه ای از سنگ نگاره های ساسانیان

تکامل معماری ساسانیان و کاخ اردشیر

 

کاخ اردشیر فیروزآباد

با روستای تاریخی ابیانه آشنا شوید.

پس از فتح ایران توسط یونانیان و پس از سلسله اشکانیان، سبک معماری هخامنشی که در آن دوران مرسوم بود از بین رفت اما با این حال سبک معماری ساسانی به میزان قابل توجهی از سبک هخامنشی الهام گرفته است. پس از تشکیل سلسله ساسانیان هنرهای مختلفی از جمله معماری احیا شدند.

کاخ اردشیر با داشتن تالارهای بزرگ و گچ بری های موجود در قسمت فوقانی دیواره های داخلی سازه ای منحصر به فرد به شمار می رود. این کاخ اولین بنایی در ایران است که در معماری آن از گنبد استفاده شده است. یکی دیگر از ویژگی های مهم در معماری کاخ اردشیر استفاده از گچ و آجر برای ساخت و ساز است چون در آن دوره به ندرت از این مواد استفاده می شد. حکاکی ها و نقاشی های بخش های داخلی کاخ شباهت زیادی به طرح های تخت جمشید دارد. دیواره های بیرونی کاخ جمشید به شکل یک قلعه مستحکم ساخته شده و هیچ پنجره ای ندارد. این بنای تاریخی با قدمت زیاد و طراحی منحصر به فردی که دارد، همچون تخت جمشید از با ارزش ترین آثار و بناهای تاریخی ایران به شمار می رود.

کاخ اردشیر کاخی منحصر به فرد و تمام عیار است که می توان آن را جزو برترین و مهمترین آثار تاریخی ایران دانست.