گنبد کاووس، از جذاب ترین و زیباترین برج های ایران

گنبد کاووس از برجسته ترین و زیباترین برج های ایران است. این اثر تاریخی که در لیست میراث جهانی یونسکو هم ثبت شده، متعلق به زمان حکومت کاووس، پسر وشمگیر است.

ادمین سفرپین
ادمین سفرپین
سفر | دوشنبه ۲ اردیبهشت ۱۳۹۸ @ ۱۱:۲۱
32

گنبد کاووس از برجسته ترین و زیباترین برج های ایران است. این اثر تاریخی که در لیست میراث جهانی یونسکو هم ثبت شده، متعلق به زمان حکومت کاووس، پسر وشمگیر است. معماری این برج ساده است و از آجر ساخته شده اما با این حال بسیار جذاب و چشمگیر است.

بررسی اهمیت برج ها از لحاظ تاریخی

در گذشته مردم در کنار جاده ها، مسیرهای مهم و مرزهای شهر، ساختمان هایی شبیه به برج می ساختند که به آن ها چراغ دان یا منار نیز گفته می شد. منار به معنای محل نور و آتش است. در حقیقت این برج ها برای روشن کردن آتش یا به عبارتی بالابردن آتش ساخته شدند که هدف آن مشخص کردن مسیر برای مسافران بود تا راه خود را گم نکنند و دلیل دیگر آن ارسال پیام در فواصل دور بود. ایرانیان باستان در دوره ساسانیان از این برج ها استفاده می کردند و یک نفر را که معمولا یک موبد زرتشتی بود، مسئول نگهداری آتش می کردند.

از طرفی ایرانیان باستان برای کسانی که به آن ها احترام می گذاشتند نیز برج های مقبره ای  می ساختند. این سنت تا قرن هفتم که اعراب به ایران حمله کردند نیز همچنان ادامه داشت تا اینکه با آمدن دین جدید این سنت متوقف شد. با وجود گسترش دین جدید در کشور، ایرانیان تلاش کردند تا این سنت را احیا کنند و در پی این تلاش ها، برج هایی در 400 تا 600 سال پس از اسلام یعنی قرن 11 تا 13 ساخته شد. از میان برج هایی که در این دوره ساخته شده اند، 30 مناره هنوز باقی مانده اند. در حال حاضر قدیمی ترین مناره باقی مانده، آتشکده میل اژدها است که متعلق به عصر پارتیان است.

روستای تاریخی میمند

گنبد قابوس

برج گنبد کاووس

برخی معتقدند که کاووس پسر وشمگیر در این مکان دفن شده است اما تاکنون باستان شناسان هیچ جسدی در این ناحیه پیدا نکرده اند و به همین دلیل نمی توان این نظر را رد یا تایید کرد. عده ای دیگر از دانشمندان و باستان شناسان بر این باور هستند که این سازه برای استفاده به عنوان رصدخانه طراحی شده و دلیل این نظر، منابع تاریخی مرتبط با کاووس و دستور ساخت این برج است. فارغ از اینکه گنبد قابوس به چه منظور ساخته شده، این اثر تاریخی زیبا نشانگر تاریخ هنر و معماری ایرانی است که توجه هر مسافری را به خود جلب می کند.

با آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی آشنا شوید

گنبد کاووس

مشخصات ساختاری و ویژگی های گنبد قابوس

این برج از آجر ساخته شده و کیفیت بسیار بالایی دارد، به گونه ای که با گذشت زمان و وجود عوامل مختلفی که باعث تخریب می شوند مانند آب و هوا، گنبد قابوس همچنان سالم است. نمای خارجی گنبد قابوس به شکل دایره است و 52 متر ارتفاع با احتساب سقف مخروطی اش دارد. کل برج بر روی یک تپه که ارتفاعی 10 متری دارد بنا شده که این تپه به عنوان پایه ی برج عمل می کند. محیط داخلی این برج 30 متر، محیط بیرونی آن 60 متر و قطر آن در قسمت پایه 9.67 متر است. همانطور که اشاره شد این برج از آجر و بتنی به نام ساروج ساخته شده است. گنبد قابوس دارای یک انبار است که در طول زمان غارتگرانی که به دنبال گنج بودند، بخشی از آن را تخریب کرده اند.

بدنه برج دارای زاویه هایی است که دور تا دور آن را پوشانده اند و زیبایی خاصی را به برج داده اند. در سمت جنوب شرقی برج یک ورودی وجود دارد که طراحی و ساخت آن جذابیت برج را دوچندان کرده است. سقف برج به صورت مخروطی ساخته شده، 18 متر ارتفاع و 9 متر قطر داخلی دارد. این برج به دلیل داشتن پایه ای در زمین، استحکام بالایی دارد به گونه ای که تاکنون در برابر زلزله 6 ریشتری مقاوم بوده است. از آن جا که در زمان ساخت برج تکنولوژی پیشرفته ای وجود نداشت، معمار با استفاده از روش فشرده سازی، زمین اطراف برج را فشرده کرده است که به این صورت تپه ای ساختگی در اطراف برج به وجود آمده است.

بیستون