بسطام و خرقان، دو شهر مشهور در نواحی بیابانی ایران

بسطام و خرقان دو شهر مشهور در نواحی بیابانی ایران هستند که عارفان بزرگی در آن ها متولد شده اند. منطقه بیابانی ایران در طول تاریخ همواره ترکیبی از طبیعت و عرفان بوده است.

ادمین سفرپین
ادمین سفرپین
سفر | یکشنبه ۲ تیر ۱۳۹۸ @ ۱۴:۲۰
17

بسطام و خرقان دو شهر مشهور در نواحی بیابانی ایران هستند که عارفان بزرگی در آن ها متولد شده اند. منطقه بیابانی ایران در طول تاریخ همواره ترکیبی از طبیعت و عرفان بوده است. دانشمندان، عارفان، صوفی ها و درویش های برجسته ای در طول تاریخ در این نواحی متولد شده اند که هر یک از آن ها نقش مهمی در گسترش و توسعه عرفان در ایران و سراسر جهان ایفا کرده اند. اگرچه کمبود آب همیشه نگرانی و مشکل اصلی مردم این نواحی بوده است و حتی در اشعار بعضی از عارفان این مناطق می توان به این موضوع پی برد، اما با این حال کویر منبع الهام بخش بسیاری از عارفان در طول تاریخ بوده است. یکی از برجسته ترین ویژگی های ساکنان مناطق کویری، شیوه زندگی فروتنانه و همراه با رضایت و صرفه جویی است که این ویژگی در آثار تاریخی، فرهنگی و هنری مردمان آن نواحی نیز به خوبی قابل مشاهده است.

بسطام و خرقان

آثار تاریخی مهم در بسطام و خرقان

 

آرامگاه بایزید بسطامی نقطه کانونی و از مهمترین مراکز تاریخی در شهر است. این مجموعه موارد زیر را شامل می شود:

  • مقبره بایزید بسطامی
  • خانقاه بایزید بسطامی
  • مسجد جامع بسطام

همچنین خارج از مجموعه آرامگاه بایزید بسطامی آثار تاریخی زیادی وجود دارد از جمله برج کاشانه و تپه سنگ چخماق. برج کاشانه در قرن چهاردهم و از آجر ساخته شده است. برخی معتقدند که این برج پیش از اسلام یک آتشکده بوده و برخی نیز معتقدند که این بنا توسط حاکم مغول ساخته شده است. تپه تاریخی سنگ چخماق نیز در 6 کیلومتری این شهر قرار دارد که قدمت آن به 7000 تا 9000 سال قبل باز می گردد. این سایت تاریخی کلیدی برای درک گسترش و شیوه زندگی در آن دوران و در منطقه آسیای مرکزی است.

قصر شیرین، نماد معماری دوران ساسانیان

بسطام و خرقان شاهرود

بسطام و خرقان، مهد عرفان ایران

 

این منطقه زادگاه محبوب ترین صوفیان و عارفان ایرانی است که در این مطلب به برخی از آن ها اشاره می شود:

بایزید بسطامی

این عارف بزرگ در خانواده ای زرتشتی متولد شد و از استادان عرفان زمان خود محسوب می شود. با مطالعه تاریخ عرفان، متوجه می شویم که بایزید بسطامی از اولین نویسندگان و شاعران معروف در ایران است. بایزید بسطامی به فروتنی و تواضع معروف بود و از بزرگترین صوفی هایی بود که تاریخ به خود دیده است. تعالیم و آموزه های بایزید بسطامی موجب تربیت بسیاری از عارفان و اندیشمندان بزرگ آن دوران شد اما با این حال هیچ اثر یا نوشتاری از خود باقی نگذاشت.

ابوالحسن خرقانی

ابوالحسن خرقانی شاعر و عارف بزرگ قرن 12 است و از میان شاگردان برجسته او می توان به خواجه عبدالله انصاری اشاره کرد. آثار خرقانی الهام بخش بسیاری از نویسندگان و عارفان پس از او بود. بر اساس منابع تاریخی، شخصیت های بزرگ و برجسته ای چون شیخ ابوسعید ابوالخیر، ابن سینا و ناصرخسرو برای دیدن ابوالحسن خرقانی به خرقان سفر کرده اند.

ابن یمین فریومدی

این یمین یکی از شاعران برجسته ایران است که آثار مشهوری دارد. آرامگاه او خارج از بسطام و خرقان، اما بسیار نزدیک به آن است. در طول مبارزات امیران خراسان با تهاجم تیمور در دوران ایلخانیان، مجموعه اشعار ابن یمین از دست رفت و مجموعه ای که امروزه در دسترس است و شامل بیش از 1500 بیت است، حاصل تلاش دوباره ابن یمین برای جمع آوری اشعار است.

رزرو اقامتگاه در استان سمنان